“Stoeten worden steeds meer straattoneel”

Op 26 en 27 augustus trekt de Praalstoet van de Gouden Boom andermaal door Brugge, waarmee het vermaarde evenement aan zijn 11^de editie toe is. En aan zijn derde regisseur, want na Frans Vromman en Remi Van Duyn houdt Tony Willems sinds de uitgave van 1985 de regietouwtjes strak in handen. Vijfjaarlijks wordt van hem verwacht een gigantisch stuk Vlaams-Bourgondische geschiedenis te laten herleven en vijfjaarlijks lost hij ook die (hoge) verwachtingen in. En dat is allerminst een routineklus geworden, want ook een praalstoet ontsnapt niet aan nieuwe evoluties en dito kijkgewoontes.

Tony Willems : “Die vernieuwingslijn wordt inderdaad doorgetrokken en ze zal ook meteen zichtbaar zijn. Het muziekkorps van de Gouden Boom, dat traditioneel de stoet opent, zal aantreden in gloednieuwe en overigens bijzonder fraaie kostuums en ook de openingswagen, waarop de legende van de Gouden Boom wordt uitgebeeld, is totaal nieuw. Die wagen was in 2002 al in de stoet ingepast, maar toen was de realisatie ervan nogal snel moeten gaan. Dit keer werd voor het ontwerp en uitvoering meer tijd uitgetrokken en werd alles ook professioneler aangepakt. Er werd aan drie kunstenaars een ontwerp gevraagd en uiteindelijk werd de inzending van Ann De Gheldere weerhouden.”

Tony Willems : “De groep wordt nu inderdaad uitgebreid, zij het dat wij wegens budgettaire beperkingen minder verder hebben kunnen gaan dan gepland en verhoopt. Bleef die groep vijf jaar geleden nog beperkt tot 30 figuranten – wat een eerder schrale indruk naliet – dan wordt dit aantal thans verdubbeld. En dat is nog slechts een fractie van wat het in 1468 in werkelijkheid was, want toen trokken duizenden leden van Vreemde Naties door de Brugse straten. De doortocht van die lieden alleen al duurde toen urenlang. Bovendien wordt de groep nu ook uitgebreid met ruiters, toortsdragers, muzikanten én herauten, want in werkelijkheid droegen die vreemde kooplieden uiteraard niet zelf hun vaandel. Daar hadden ze ‘personeel’ voor…”

Tony Willems : “E.H. Antoon Viaene had in 1958 de praalstoet opgebouwd rond drie thema’s : de legende van Vlaanderen, literaire motieven rond liefde en huwelijk en tenslotte de Blijde Inkomst van Karel de Stoute en Margaretha van York. Die drie thema’s staan inderdaad nog altijd overeind, zij het dat wij het tweede deel, dat met veel muziek en dans erg levendig was, hebben ‘gemengd’ met de Blijde Intrede, dat eerder statisch aandeed. Deze mix maakte de stoet beduidend attractiever. Verder werden op inspiratie van stadsarchivaris André Vandewalle, ook enkele geschiedkundige scènes toegevoegd, zoals het Arteveldetafereel over de Bruggelingen die aan de zijde van de Gentenaars de Fransen bestreden, het openen van de thesauriekoffers in het Belfort, de aanval op Sluis en het vergieren van de wijn op het Kraanplein. Een aantal groepen kreeg een duidelijker accent zoals deze van de ambachten en de rederijkers enz. Ook dat liet ons toe bijkomende dynamiek in de stoet te steken.”

-Tony Willems : “Precies daarom werd mettertijd niet alleen meer actie ingebouwd, maar werden ook dialogen toegevoegd. In de allereerste editie van de praalstoet kwam er trouwens geen echte dialoog voor, alleen het aflezen van drie oorkonden. Dialogen in een stoet inpassen is echter gemakkelijker gezegd dan gedaan, want een toeschouwer kan een voorbijtrekkend tafereel gedurende maximaal 50 meter volgen, m.a.w. in één minuut trekt een tafereel aan die kijker voorbij. Dat houdt in dat de dialogen ook maximaal één minuut mogen duren. We moeten het dus hebben van erg gebalde teksten met korte replieken die bij voorkeur ook nog luidkeels worden gedebiteerd, zodat ze zo lang mogelijk hoorbaar en verstaanbaar blijven. Ondertussen mag de stoet niet stilstaan, maar vooruit evolueren. Deze bijzondere regietechniek die van een stoet een voortschrijdend straattheater maakt heb ik al toegepast in de Maria van Bourgondië-avondstoet en pas ik ook nog jaarlijks toe in de Heilig-Bloedprocessie.”

“Voorts proberen wij de levendigheid van de stoet ook op te trekken door meer interdisciplinair te werken. Vroeger had je een groep die zong, braafjes gevolgd door een groep met dansers, waarna dan niet zelden een marcherende groep passeerde. Thans laten we waar mogelijk muziek, zang, dans en tekst binnen een en hetzelfde tafereel samenvloeien.”

“Eigenlijk werd de praalstoet van de Gouden Boomstoet permanent bijgestuurd. Alles kan ten slotte altijd een ietsje worden verbeterd en bovendien moet ook rekening worden gehouden met de gewijzigde kijkgewoonten van de toeschouwer. Daarom werden in de loop der jaren taferelen geschrapt, nieuwe toegevoegd en bestaande samengesmolten. De allereerste editie van de praalstoet bestond uit 92 taferelen, nu zijn dat er nog 72, wat maakt dat de stoet zo’n anderhalf uur duurt. Dat maakt de stoet er niet minder interessant op, integendeel. Anderhalf uur is bovendien een ideale tijdspanne om de aandacht van de kijker gespannen te houden.”